Van de bovenste plank

Van de bovenste plank Juli 2018


 

NRC: Renske stript!

 

Iedere week vertelt Renske een aangrijpend verhaaltje op de NRC achterpagina, waar ze schattige tekeningen bij maakt. ‘Renske stript’; zie afbeelding. Renske stript, hoezo? Laten wij eerst eens kijken: wat is een strip? Een strip is volgens het woordenboek een strook, in het geval van een stripverhaal een strook met tekeningen die dagelijks in de krant verschijnt. Tot zover de logische naam: stripverhaal.

 

Maar wat is nu de definitie van een strip of strokenverhaal? Wel, het betreft dan een serie tekeningen in een onderling verband die iets uitbeelden. Juist: een beeldverhaal. Dit is zo oud als de mensheid, de plaatjes vertellen het verhaal. Tot voor kort kon er toch vrijwel niemand lezen, vandaar. Later zijn daar teksten bijgekomen, echter op verschillende wijzen.

 

We kennen dus het tekstloze beeldverhaal. Maar als je wel teksten wilt toevoegen, hoe doe je dat? Je kunt de tekst afbeelden op het hemd (Yellow Kid) of T-shirt (Haagse Harry). Harold Foster gebruikte kaders in het beeldverhaal om een ander als toelichting erin te schrijven, als een soort verteller. Marten Toonder ontwikkelde de literaire strip, een combinatie van een tekenstrook met daaronder een tekstblok. In de comics werden dan weer een soort van spreek- of denkballonnen gebruikt, vaak met geluiden of symbolen erbij. Vandaag de dag ziet men vrijwel altijd een combinatie: tekstballonnen met zo nodig een toelichtend tekstblok. Best ingewikkeld!

 

We mogen dan ook concluderen dat wat Renske doet alleraardigst is, maar in het geheel niets met een strip te maken heeft. Wat zij maakt is een geïllustreerd verhaal waarbij de verhaallijn in de tekst staat en de tekeningen een verluchtiging zijn. Ja, we moeten streng zijn! Renske illustreert dus, het is niet anders. Maar wel leuk!

 

Van de bovenste plank April 2018


 

De Familie Snoek door Willy Vandersteen

Nee, het was niet Suske en Wiske waar Willy Vandersteen mee doorbrak. Het was de Familie Snoek waarmee hij de eerste stappen op weg naar eeuwige roem zou zetten.

Na voorpublicatie in diverse kranten verscheen deze uit stereotypes bestaande familie in 1946 in boekvorm. Het voorplat bestond uit een wolkachtige familietekening, het achterplat was blanco; er was immers nog niets om naar te verwijzen.

Volgens de bronnen verschenen er van dit album diverse herdrukken die zeer laag gewaardeerd worden. Maar zo eenvoudig is het niet. Deze eerste wolkeditie werd namelijk tussen 1946 en 1948 maar liefst elf(!) keer opgelegd, en drukkerij Erasmus uit Gent was zo attentom hierbij een duizendtalnummering te gebruiken: de laatst bekende is het elfde duizendtal.

Dit wil overigens niet zeggen dat er ook 1000 gedrukt werden. Een duizendtal oftewel ‘Mille’ is de vooroorlogse term voor het opleggen van een houten drukplaat die zo’n 800 tot 1200 druks meeging. Daarna werd er een nieuw blok gesneden met onvermijdelijke, kleine afwijkingen en werd er soms ook nieuw papier ingestoken. Men spreekt dan van een editie met druknummering.

Zo is het ook gegaan bij dit album, maar dan met een vermoedelijk veel hogere oplage. Duidelijk zijn bij de verschillende duizendtallen aanpassingen zichtbaar en is er verschil in papiersoort. Er kunnen er trouwens meer dan elf zijn, deze zijn echter nog niet waargenomen.

Omdat Suske en Wiske inmiddels doorbrak paste Vandersteen het achterplat in ieder geval vanaf het achtste duizendtal aan met een verwijzing naar deze nieuw succesreeks. In 1949 veranderde het voorplat ook nog eens in een vierkant kader in plaats van een wolk. Een nieuwe editie dus. Dit zou zo blijven.

Juist deze Eerste Editie met de wolk is hierdoor in al zijn duizendtallen uniek en in mijn ogen zeer onderschat!

VDBPapril2018